Aritmetik Ortalama, Ortanca Değer, Tepe Değer

ARİTMETİK ORTALAMA

Verilerin toplamının veri sayısına bölümüyle elde edilen sayıya aritmetik ortalama denir.

ÖRNEK: 2, 5, 11 sayılarının aritmetik ortalamasını bulalım.

 2+5+113=183=6 

ÖRNEK: İki öğrencinin bir hafta içinde okudukları kitap sayfa sayıları aşağıda verilmiştir. Bu öğrencilerin günlük ortalama kitap okuma sayfa sayılarını bulalım. 
GÜN                       1. ÖĞRENCİ       2. ÖĞRENCİ

PAZARTESİ                20                           15

 SALI                             25                            10

ÇARŞAMBA                15                           35

PERŞEMBE                  20                              5

 CUMA                          10                              15

ÖRNEK: Ahmet, Mehmet, Samet ve Fikret'in yaşları ortalaması 14'tür. Ahmet 15, Mehmet 11, Samet 13 yaşında ise Fikret kaç yaşındadır?

 ÇÖZÜM:  4 kişinin yaş ortalaması 14 ise bu dört kişinin yaşları toplamı 56'dır. Ahmet, Mehmet ve Samet'in yaşları toplamı 39 olduğu için Fikret'in yaşı 56-39=17'dir. 

MOD (TEPE DEĞER)

 Bir veri grubunda en çok tekrar eden sayı o veri grubunun tepe değeridir. ÖRNEK: 3, 5, 5, 6, 7, 7, 7, 8, 10 veri grubunun tepe değerini bulalım. En çok tekrar eden veri 7 olduğu için tepe değer 7'dir.

 # Veri grubunda her veri sadece bir kez verilmişse tepe değeri hesaplanamaz.

ÖRNEK: 45, 57, 92, 53, 27 veri grubunun tepe değerini bulalım. Bu veri grubunda tekrar eden veri bulunmadığı için tepe değeri yoktur.

# Tepe değeri birden fazla olabilir.

 ÖRNEK: 12, 5, 12, 15, 17, 13, 9, 13 veri grubunun tepe değerini bulalım.

Bu veri grubunda en çok tekrar eden veriler 12 ve 13 olduğu için tepe değeri 12 ve 13'tür.

 ÖRNEK: 20, 15, 21, 16, 17, 20, 16, 20, x veri grubunun tepe değeri iki tane ise x'i bulalım. Veri grubunda 20 sayısıdan 3 tane, 16 sayısıdından 2 tane vardır. Tepe değeri iki tane olduğu için x de 16'dır.

MEDYAN (ORTANCA DEĞER)

 Bir dizideki sayılar, küçükten büyüğe doğru sıralandığında ortadaki sayı bu dizinin medyanıdır.

 ÖRNEK: 25, 13, 22, 19, 11 veri grubunun ortanca değerini bulalım. Verileri küçükten büyüğe doğru sıralayalım: 11, 13, 19, 22, 25 Ortadaki sayı olan 19 bu veri grubunun ortanca değeridir.

 # Eğer veri sayısı çift ise medyanı bulmak için ortadaki iki verinin aritmetik ortalaması alınır.

ÖRNEK: 3, 5, 7, 8, 9, 10, 12, 18 veri grubunun ortanca değerini bulalım.

 Veriler sıralanmış bir şekilde verilmiş. Veri grubunun tam ortasında iki tane sayı olduğu için bu sayıların ortalaması medyandır.

8+92=172=8,5 Yazar: